Ommetje Zaamslag

Het voorstellingsvermogen van de wandelaar wordt flink op de proef gesteld tijdens het ommetje rond Zaamslag. Het dorp had in de voorbije eeuwen een kasteel met kasteelheren, een commanderij met tempeliers, een hospitaal en een parochiekerk., maar ook een brouwerij en een molen. Ze zijn allemaal verdwenen. Gelukkig is er nog veel natuurschoon om van te genieten.

Routebeschrijving

• Het ommetje start in het centrum van Zaamslag bij het voormalige raadhuis en de PKN-kerk, al de derde kerk op deze plek. Waarschijnlijk hebben de ambachtsheren van Zaamslag (Saemslach), die in de middeleeuwen de dienst uitmaakten in de Heerlijkheid Zaamslag, hier de eerste kerk gesticht. Macht en kerk waren toen sterk verbonden. Met de beeldenstorm in 1566 verdween het katholicisme uit Zaamslag en na de Tachtigjarige Oorlog stond alleen de kasteeltoren nog overeind. Het dorp moest compleet worden herbouwd. Van de ruïnes van de kerk werd onder meer de Polderstraat verhard.
• Voor de huidige kerk staat nu het standbeeld van de Stropelekkers, zoals de inwoners gekscherend worden genoemd. Het verhaal gaat dat de dorpelingen massaal afkwamen op een lekkend vat stroop, waaraan ze zich al likkend tegoed deden.
• Bij knooppunt 44, op de plek waar een standerdmolen heeft gestaan (let op de gevelsteen en molensteen), gaat het ommetje naar zorgcentrum De Molenhof - langs de dorpsboomgaard, over een heerlijk struinpad, dwars door rietlanden en over een bruggetje over de Kleine Dulper - richting knooppunt 98. Volg de gele pijltjes. De Zaamslagpolder waar je doorheen loopt, is in 1648 ingedijkt door Gerard van de Nisse, de eerste protestantse Heer van Zaamslag. De polder telde toen nog 50 grondeigenaren!
• Net buiten de route, maar als verhoging in het landschap zichtbaar vanaf de Groeneweg, stonden in de dertiende eeuw het imposante Tempelhof en het hospitaal van de johanniter Orde. In dit omvangrijke kloostercomplex werden jonge ridders opgeleid voor de kruistochten. De historische plek was en is voer voor archeologen en geschiedenisliefhebbers. De route gaat linksaf naar knooppunt 70, langs bloeiende akkerranden, over het erf van minicamping De Stropelekker, terug naar de Axelsestraat. Via de Brouwerijstraat loop je tegen de Torenberg aan, de archeologisch beschermde heuvel aan de rand van het dorp. Voordat Zaamslag onder water verdween, stond hier een heus kasteel; eerst een houten mottekasteel met voorburcht, later met bakstenen toren, toegangspoort en dreefmuren. Informatieborden en een muurschildering laten zien hoe dit eruit moet hebben gezien.
• Het paadje rond de Torenberg is vernoemd naar een van de huidige heren van Zaamslag, Gerrit de Zeeuw.