Rondje Bemelen

Ontdek het gevarieerde landschap rondom het pittoreske dorp Bemelen, gelegen aan de rand van de Maasvallei en het plateau van Margraten, net ten oosten van Maastricht. Deze wandeling neemt je mee langs akkers, kalkgraslanden, groeven, boomgaarden en hagen. Je trekt langs de flank van de imposante Bemelerberg, doorkruist het idyllische Schaandertbosje en wandelt door het waardevolle natuurreservaat Hamster — een tocht vol verrassingen in het hart van het Heuvelland.

Routebeschrijving

• Je start de wandeling langs de flank van de Bemelerberg. Steile krijthellingen, grotingangen, bloemrijk grasland en Mergellandschapen maken dit één van de markanste stukjes van het Heuvelland.
• Aan het einde van de onverharde weg, aan de rand van het Schaandertbosje, ontdek je een heel bijzondere en zeldzame boom: de steeliep of fladderiep. Deze naam dankt de boom aan zijn ongewoon lang gesteelde bloemen en vruchten, die bij het geringste zuchtje wind beginnen te 'fladderen'.
• Vervolgens wandel je verder tot aan de rand van Maastricht. Zodra je de bebouwing achter je laat, betreed je het natuurreservaat Hamster. In dit bijzondere akkerreservaat leven weer wilde hamsters — zo groot als een jong konijn, maar zelden te zien omdat ze vooral 's nachts actief zijn.
• Je trekt daarna richting de Keerderberg, vanwaar je geniet van een prachtig uitzicht op Maastricht en de Sint-Pietersberg.
• Via de Beeldentuin Maastricht en de golfbaan Het Rijk van Margraten keer je langs schilderachtige holle wegen terug naar het vertrekpunt in Bemelen.

POI 1 - Bemelerberg.

De Bemelerberg is één van de markantste stukjes Heuvelland, met steile krijthellingen, grotingangen, bloemrijk grasland en Mergellandschapen. Dit waardevolle natuurreservaat van Stichting het Limburgs Landschap ontstond door eeuwenlang menselijk gebruik: na de kap van beboste hellingen hielden schaapskudden het grasland open, zonder kunstmest. Dat leverde soortenrijke kalkgraslanden op — waarvan in heel Nederland nog geen 20 ha over is — met tientallen plantensoorten per vierkante meter, vele dagvlinders en de zeldzame veldkrekel. De kenmerkende gaten in de helling zijn de sporen van vroegere onderaardse kalksteengroeven. De kalksteen werd eeuwenlang ontgonnen als meststof en bouwmateriaal, waarbij jaar na jaar uitgebreide gangenstelsels ontstonden. Omdat de groeven door overmatige winning instabiel zijn geraakt, blijven ze om veiligheidsredenen gesloten voor publiek.

POI 2 - Schaandertbosje.

Aan de rand van het Schaandertbosje, nabij de kruising Peutgensweg en Schaandert staat een heel bijzondere zeldzame boom: de steeliep of fladderiep. Deze naam dankt de boom aan de ongewoon lang gesteelde bloemen en vruchten die bij het geringste zuchtje wind gaan ‘fladderen’. De wetenschappelijke naam is Ulmus laevis. Hij bloeit in het voorjaar voor de bladontwikkeling met kleine roodachtige bloempjes die in bundels of kransen bij elkaar zitten. Zodra de boom is uitgebloeid is hij nog amper te onderscheiden van andere iepensoorten. Wel opmerkelijk is de zeer scheve bladvoet; dit wil zeggen dat het blad aan de ene zijde van de bladsteel verder doorloopt dan aan de andere kant.

POI 3 - Natuurreservaat Hamster.

In de omgeving van de wandelroute liggen ca. 50 ha akkers waarop granen, luzerne en bladrammenas worden verbouwd. Dit vormt een belangrijk akkerreservaat, waar weer hamsters (en andere zeldzame diersoorten) leven. Hamsters zijn knaagdieren ter grootte van een jong konijn. Ze zijn vooral ’s nachts actief, en worden daarom weinig gezien. Hamsteren kunnen ze als de beste. Voordat ze in winterslaap gaan, verzamelen ze graankorrels in hun wangzakken en brengen die naar hun hol. Zo vormen ze een ruime voorraad (soms meer dan een kilo!) om ook tijdens de koude maanden af en toe te kunnen eten. Hamsters komen in Nederland slechts in Zuid-Limburg voor; vroeger leefden ze ook in Midden-Limburg, echter alleen in de regio met zogenaamde lössbodems. Alle hamsters die nu in Nederland leven zijn nakomelingen van oorspronkelijk in dierentuinen gefokte exemplaren. Eind 20e eeuw was de soort in Nederland uitgestorven.

POI 4 - Beeldentuin Maastricht.

Tegen de beboste mergelhellingen van de Keerderberg, omringd door boomgaarden en weilanden met uitzicht op Maastricht en de Sint Pietersberg ligt Beeldentuin Maastricht, waar de natuurstenen sculpturen een eenheid zijn met de natuur.